6ο Ξεκίνημα των Σφουγγαράδων

Η «Αναχώρηση των Σφουγγαράδων» είναι ένα έθιμο με βαθιές ρίζες στην ιστορία της Χάλκης. Σηματοδοτεί την έναρξη της ετήσιας αποστολής των σφουγγαράδων στις ακτές της Βόρειας Αφρικής σε αναζήτηση του πολύτιμου σφουγγαριού. Για τους κατοίκους της Χάλκης, ήταν μια συγκινητική στιγμή γεμάτη με τη θλίψη του αποχαιρετισμού, την προσευχή και την ελπίδα για μια ασφαλή επιστροφή με μια άφθονη «σοδειά». Η σπογγαλιεία, ιδιαίτερα στην Κάλυμνο, τη Σύμη και τη Χάλκη, στήριξε ολόκληρες οικονομίες, διαμόρφωσε ναυτικά επαγγέλματα και μετανάστευση, και έδωσε ώθηση σε τραγούδια, έθιμα και συλλογική μνήμη, καθιστώντας τη θάλασσα κεντρικό άξονα της ζωής.

Από το 2021, ο Δήμος Χάλκης διοργανώνει την αναβίωση αυτής της παράδοσης με εκδηλώσεις μνήμης, μουσικές βραδιές και παραστάσεις λαϊκού πολιτισμού, αναδεικνύοντας την πλούσια κληρονομιά και την ανθεκτικότητα των νησιωτών, δίνοντας παράλληλα τη δέουσα έμφαση στην ιστορική και κοινωνική σημασία που είχε η σπογγαλιεία για τα νησιά της περιοχής.

Για έκτη συνεχόμενη χρονιά, ο Δήμος Χάλκης τιμά την πλούσια ναυτική και καταδυτική κληρονομιά του νησιού, καθώς και τους στενούς δεσμούς με γειτονικά νησιά, ιδιαίτερα με την Κάλυμνο. Το Σάββατο 18 Απριλίου 2026, το φεστιβάλ ξεκινά με μουσική, φαγητό και χορό από τους ακόλουθους συλλόγους: Σύλλογος Χαλκιτών Ρόδου «Ο Άγιος Ιωάννης», ο Πολιτιστικός Σύλλογος Χάλκης «Το Μύρτος» και η «Χωρογένεσις» Καλύμνου, με επικεφαλής τις Φρόσω και Μαρία Τρουμουλιάρη. Την Κυριακή, 19 Απριλίου, 2026, μια θεατρική παράσταση θα απεικονίσει τη ζωή και τα συναισθήματα των σφουγγαράδων—την «αναχώρηση και άφιξη»—με τη συμμετοχή παιδιών από την Κάλυμνο και τη Χάλκη. Η μεγάλη προσέλευση από την Κάλυμνο είναι ιδιαίτερα συγκινητική, με την παρουσία της Άννας Τσουλφα, πρόεδρος του Συλλόγου Γυναικών Δυτών «Η Κόρη της Καλύμνου», και μέλη του Συλλόγου, ο παρουσιαστής της εκδήλωσης Γιάννης Νομικάριος, και φυσικά ο Γιάννης Καραμαλης, που αποτέλεσε κινητήριο δύναμη πίσω από την αναβίωση του εθίμου.